Van Platform Geluidhinder Laarbruch, 30 maart 1998.
Brief aan de leden van de Vaste Kamercommissie Verkeer en Waterstaat
Betreft: Vliegveld Laarbruch/Flughafen Niederrhein als regionaal vliegveld
Mevrouw/mijnheer,
Naar aanleiding van de behandeling van het beleid inzake regionale vliegvelden, 6 april aanstaande, doen wij u hierbij informatie toekomen over een relatief onbekend terrein: het vliegveld Laarbruch -Flughafen Niederrhein, gelegen net over de Duitse grens, tussen Nijmegen en Venlo.
De Kreis Kleve heeft het plan opgevat het militaire vliegveld Laarbruch om te vormen tot Flughafen Niederrhein (FN) voor alle mogelijke vormen van burgerluchtvaart.
Recent zijn door met name Gelderse bestuurders uitspraken gedaan die eerder ingegeven zijn door de Duitse lobby dan door kennis van zaken over de situatie rond Laarbruch. Hieronder doen wij een poging een en ander recht te zetten. In verband met de korte tijd die ons ter beschikking staat hebben wij gekozen voor deze persoonlijke brief.
In het 'Platform Geluidhinder Vliegveld Laarbruch' zijn instanties en personen uit de gemeente Bergen (Lb) en omgeving verenigd die zich inzetten voor vermindering van de lawaai-overlast veroorzaakt door dit (zeer) naburige vliegveld.
Kan Laarbruch/FN als Nederlands regionaal vliegveld gelden?
Ja. Hoewel de Kreis Kleve initiatiefnemer is, heeft de FN er nooit onzekerheid over laten bestaan dat de klandizie voor een in te richten vrachtvliegveld voornamelijk uit Nederland moet komen. Van alle voormalige militaire vliegbases langs de Duits-Limburgse grens is Laarbruch uitgekozen om tot burgervliegveld omgebouwd te worden omdat het het dichtst bij Arnhem-Nijmegen ligt. Aangezien de startbaan vrijwel tot de landsgrens doorloopt zal ook de overlast voor een belangrijk deel in Nederland gevoeld worden. Zonder Nederlandse toestemming is het vliegveld vrijwel onbruikbaar.
Is er behoefte aan dit vliegveld?
Tot nu toe niet. De regio Arnhem-Nijmegen heeft nooit behoefte aan een vracht-vliegveld uitgesproken, tot het moment dat de FN deze optie aanbood. Maar ook nu nog wordt het door gedeputeerde Doesburg 'niet noodzakelijk' genoemd, meer een 'leuke opsteker'. De pro-FN lobby baseert zich op algemeenheden als: 'de luchtvaart zal groeien' en 'bij transportsteden als Venlo en Arnhem/Nijmegen past een vliegveld'.
Is er overlast te verwachten?
Ja. Door een gebrekkige planning zo'n 50 jaar geleden is Laarbruch gelijktijdig aangelegd met Nieuw Bergen. Nu wonen er ruim 6000 mensen recht voor de startbaan, op minder dan 5 km afstand. Op iets grotere afstand liggen Gennep, Boxmeer en Venray.
Meer overlast dan nu?
Ja. Sinds een paar jaar is de overlast sterk teruggelopen. De geluidszonering in de gemeente Bergen, stammend uit begin jaren tachtig, staat op het punt aangepast te worden (andere, wendbaardere toestellen, minder vluchten).
Vrachtvliegtuigen zullen Nieuw Bergen niet kunnen ontwijken, zoals we nu zien aan de soms oefenende AWACS toestellen. Op een afstand van 5 km zijn volgens Schiphol-cijfers geluid-niveaus van rond de 90 dB te verwachten ("vrachtwagen op 7,5 m afstand") .
Komt er een milieueffectrapportage?
Nee. Volgens de FN is een mer niet nodig als het burgerbedrijf direct aansluit op het militaire gebruik en de landingsbaan niet veranderd wordt.
Wordt het een vrachtvliegveld?
Op den duur. Vanwege het m.e.r.-voordeel wil de FN direct na het vertrek van de RAF in 1999 beginnen, desnoods met kleine vliegtuigjes, zakenvluchten. Maar de Machbarkeits-studie voorzien een groei tot 2010 met geleidelijk toenemende aantallen en zwaardere toestellen.
Komen er nachtvluchten?
Ja. Enkele Duitse autoriteiten stellen nu dat de vraag nog niet aan de orde is, maar de projectleider van FN heeft voor de Gelderse televisie nachtvluchten onvermijdelijk genoemd. In een Nederlands transportblad heeft hij ondernemers uitgenodigd hiervan ook gebruik te gaan maken. Volgens bovengenoemde studie zouden binnen de huidige normen 500 tot 750 nachtvluchten per jaar passen, als onderdeel van de verwachte 40.000 vluchten in 2010.
Binnen de norm: klopt dat?
Waarschijnlijk niet. Details over de berekening zijn nog niet gepubliceerd, maar het is onzin de huidige normen toe te passen op een geheel ander gebruik. De berekende Kosten-eenheden zijn gebaseerd op routes, aantallen en vliegtuigtypen zoals opgegeven door de RAF.
Andere toestellen (minder wendbaar!, andere tijden!) zullen een heel andere uitkomst geven.
Dit effect wordt nog groter als we uitgaan van het huidige gebruik in plaats van de 15 jaar oude zonering. Ter vergelijking: er vinden nu circa 12.000 vluchten per jaar plaats. Het ministerie van VROM werkt op dit moment aan een aanpassing van de zonering.
Is er een goede infrastructuur?
Nee. Er is geen directe spoorverbinding, een verbinding met de Duitse B57 moet ook aangelegd worden. Aan de Nederlandse zijde wordt het gebied 'afgesloten' van de Maas, A73 en Betuwelijn-zuid door het Nationaal Park De Hamert.
Is er een alternatief?
Ja. De plannen behelzen een gemengd gebruik: bedrijventerrein plus vliegveld, want het hele gebied is maar liefst 600 ha groot. Er zijn deskundigen die stellen dat de zo begeerde werkgelegenheid van het bedrijvendeel moet komen, niet van de luchtvaart, ook niet van luchtvaart-gerelateerde ondernemingen.
Het vliegveld-deel zal zelfs volgens de meest optimistische schattingen niet rendabel zijn.
Een vergelijking met het vliegveld Beek/MAA dringt zich op: als er nu toestemming gegeven wordt zal dat leiden tot een voortdurende verzoek om méér. Meer nachtvluchten, versoepeling van de normen, etc., om de verliezen te beperken.
Wat wij vragen is een duidelijk neen van Nederlandse zijde op het Duitse verzoek om medewerking voor dit (economisch) overbodige en (milieu) schadelijke vliegveld.
Plattegrond.
Op de achterzijde is de ligging van de landingsbaan weergegeven, met een ruwe aanduiding van enkele geluidzones.
De huidige zonering is gebaseerd op een route in de vorm van een haarspeldbocht: binnen 5 km worden in westelijke (Nederlandse) richting opstijgende straaljagers verondersteld in eerst noordelijke, dan oostelijke richting terug te draaien. Hiermee is voorkomen dat het woning-bestand van heel Nieuw Bergen geisoleerd zou moeten worden. (Instrumentlandingen vinden wel in rechte lijn plaats, zodat de inwoners alsnog hun deel van het lawaai krijgen.)
Met 40.000 vrachtvluchten zal de situatie sterk verslechteren. Het is met één blik op de kaart in te zien dat de suggestie, als zouden vrachttoestellen het dorp kunnen ontwijken, als misleidend en wishful thinking gekwalificeerd moeten worden. Door gebrek aan informatie is nog niet te zeggen welke andere plaatsen eveneens getroffen zullen worden (Venray, Boxmeer?), maar de isolatiekosten zouden gigantisch zijn.
Hiermee hopen wij enigszins voorzien te hebben in de informatie-achterstand die er bestaat ten aanzien van het Nederlandse aandeel in Laarbruch/FN. Voor verdere inlichtingen nodigen wij u uit contact met ons op te nemen, dan wel met de gemeente Bergen.
Hoogachtend,
Dr. J.H. Borkent L. Wamsteker
Kendelweg 2 Nieuw Bergen
5853 EL Siebengewald
tel/fax 0485 - 441497