Stichting Platform Vliegveld Laarbruch, 7 april 2004.


Verslag informatieavond over de vliegroutes

Verslag informatieavond over de vliegroutes van het vliegveld Niederrhein, dinsdag 30 maart, om 20.00 uur in Zaal Wahlen, Siebengewald, met de heer B. Sommer, hoofd van de DFS/Niederrhein, en burgemeester D. Klaverdijk, (enig Nederlands) lid van de geluidcommissie van het vliegveld.

De DFS, Deutsche Flugsicherung, is de onafhankelijke instantie die belast is met het toezicht op het vliegverkeer vanuit de toren van het vliegveld Niederrhein (NRN). Het gaat met name om de veiligheid in een gebied van 16 bij 6 mijl om het vliegveld. Er werken in totaal 7, binnenkort 9 verkeersleiders op NRN.
Per dag wordt in overleg met Volkel (eigenlijk met MilATCC, de militaire luchtverkeersleiding in Nieuw Milligen) en aan de hand van de windgegevens bepaald in welke richting de baan gebruikt zal worden voor starts en landingen. Sommer wil niets weten van een voorkeurs-richting, en voegt toe dat op enige hoogte de wind harder is dan we op de grond denken.
Bij starts in westelijke richting wordt onmiddellijk bij het verlaten van de baan een hoek van 15 graden naar rechts gemaakt om Nieuw Bergen te ontzien. Na ca. 2,5 km (1.7 mijl) wordt (piloot-gestuurd) een bocht naar rechts ingezet om uit te komen bij een “Waypoint” (een punt vastgelegd in GPS-coördinaten) tussen Goch en Hassum. Tegen die tijd heeft de computer de besturing van de piloot al overgenomen en volgt een voortzetting in oostelijke richting, verder afhankelijk van de bestemming.
Er bestaat geen voorgeschreven route om het GPS-punt te bereiken, de enige (algemene) opdracht is zo snel mogelijk naar Duitsland terug te keren. In de praktijk blijken er vliegtuigen te zijn die de bocht laat inzetten en bijvoorbeeld Nieuw Bergen en/of Bleijenbeek overvliegen, maar er zijn ook toestellen die snel draaien en over Siebengewald hun doel bereiken.
Hiierover kan geklaagd worden, maar de reactie van de DFS is dat deze toestellen niet ‘fout’ zitten; de bocht is niet voorgeschreven en zou toch niet exact gevolgd kunnen worden als dat wel zo was. [Toch hebben deze meldingen bij het nummer in Maastricht wel zin omdat ze daar dan een beeld krijgen van de routes die in werkelijkheid gevlogen worden!]
Er bestaan ook geen van topografie voorziene kaarten met routes die de toestellen in werkelijkheid vliegen. Het radarsysteem van Düsseldorf kan, net als FANOMOS bij Maastricht, wel voor elke vlucht een routekaart uitprinten, maar dat kost een half uur per vlucht en wordt zelden gedaan.
Er werd een voorbeeld getoond van een Ryanair-vlucht van juli 2003, waarop alleen de grens ingetekend is, geen plaatsen, maar waaruit op te maken valt dat
1 dit vliegtuig de bocht afsneed (d.w.z. geen halve cirkel vliegt) en over Siebengewald het GPS-punt bereikt,
2 net over de grens de hoogte 6900 voet, ongeveer 2300 meter was.
Volgens de heer Sommer wordt er geen rekening gehouden met sportvliegveld Asperden, wat misschien ook niet nodig is bij deze hoogte.

Een oplossing om Siebengewald te vermijden, en een ruimere bocht (verder naar het noordwesten) te forceren, zou verlegging van het GPS-richtpunt kunnen zijn, in westelijke richting. De procedure om dit te bewerkstelligen is in zo’n geval de geluidcommissie van het vliegveld de suggestie voor te leggen, hetgeen burg. Klaverdijk aankondigt te gaan doen. De heer Sommer zal hier aan mee te werken.
Zoals gezegd is de invloed van de burgemeester gering omdat hij de enige Nederlandse vertegenwoordiger is in een commissie van wel 25 personen.
In de nieuwe commissie die de uitvoering van het staatsverdrag moet bewaken is hij de enige bestuurder onder de drie Nederlandse leden: de andere twee zijn ambtenaren van het ministerie van verkeer&waterstaat.

De heer Sommer acht de kans op ongelukken zo extreem klein dat hij dat niet als argument of onderwerp wil accepteren; “er is de laatste 35 jaar in Europa maar één ongeluk gebeurd –boven de Bodensee- dat niet aan sabotage of ander menselijk ingrijpen te wijten is.” Ook in de Bijlmerramp ziet de heer Sommer de hand van geheime diensten, waartegen niets te ondernemen valt. Maar goed, het gaat er natuurlijk om dat ongelukken, door welke oorzaken dan ook, boven bevolkte gebieden nog grotere gevolgen kunnen hebben dan daar buiten.
Daarnaast is het hoogst zorgwekkend dat er nog steeds geen rampenplan is (gevolg van pensionering van de brandweerbaas in de Kreis Kleve, binnenkort begint zijn opvolger).

Achteraf gaf de heer Sommer (per e-mail) nog de volgende toelichting:
(vrij vertaald) “als een piloot een bepaalde baan (richting) wil gebruiken controleert de DFS of dat kan (geen verkeer uit andere richting, geen militairen) en geeft dan toestemming.
De DFS heeft niet als opdracht zo weinig mogelijk over Nederland te laten vliegen of het geluid daar te minimaliseren. In het staatsverdrag staat ook niet wat er moet gebeuren bij weinig wind (minder dan 5 knopen)”.
“Ergaenzend hierzu habe in der Besprechung am 30.03. versprochen mit V-Bird zu sprechen. Dies habe ich auch am naechsten Tag getan. Die Antwort war folgende: die Art und Weise in den Niederlanden die Luftfahrzeugcomputer zu programmieren laesst zur Zeit kleine Fehler im Abflug zu. Das heisst, dass es moeglich ist, dass von V-Bird eine etwas engere Kurve geflogen wird als von Ryanair. Ich werde versuchen einen weiteren Waypoint in die Abflugroute zu bekommen um dieses in Zukunft zu vermeiden. Diese Aenderungen sind jedoch nicht in 4 Wochen zu machen und ich bitte um Geduld.”

Nog niet helemaal duidelijk is de status van vliegtuigen die over Siebengewald een halve cirkel vliegen om ongeveer via de Gaesdonck weer terug te vliegen naar Weeze en verder naar Maastricht/Nice. We hebben dit meermalen waargenomen maar de heer Sommer schrijft hierover (de umlauts zijn verloren gegaan):

“Normalerweise fliegt sie um Goch herum nach Weeze. Dies alles kann in Deutschland in einer Hohe uber 5.500ft legal passieren. Uber den Niederlanden ist das unter 10.000ft nicht moglich! Hier bezweifel ich, dass diese Maschine uber den Niederlanden von der Standartroute abgewichen ist, da dies dort verboten ist. Ich werde fur diesen beiden Fallen versuchen, eine Aufzeichnung uber den Flugweg zu bekommen. Diese Aufzeichnung kann ich Ihnen zwar nicht zur Verfugung stellen, aber es wird vielleicht einen anderen Weg geben.
Ich mochte noch einmal darauf hinweisen, dass es in den Niederlanden eine Beschwerdetelefon gibt, dass Sie jederzeit in Anspruch nehmen konnen. Dort werden ahnliche Recherchen gemacht wie ich dies jetzt hier mache, auch mit den Aufzeichnungen, genauso objektiv.”

Doen dus, dat laatste!


Hens Borkent, 7 april 2004


Stichting Platform Vliegveld Laarbruch