Van Stichting Platform Vliegveld Laarbruch, 18 juni 1998.
Laarbruch:
NATO vliegveld, gebruikt door RAF t/m maart '99, wordt november '99 vrijgegeven. Gebied (>600 ha) wordt eigendom van Duitse bondsregering. Valt onder gemeente Weeze. Baan ca. 2900 m (2440 m effectief), geschikt voor Europese vluchten (passagiers, vracht), ligt vrijwel oost-west ("09-27"), as loopt precies over Nieuw Bergen, afstand ca. 4 km.
Flughafen Niederrhein GmbH ('FN'):
Maatschappij die onderzoekt of en hoe Laarbruch als burgervliegveld voort te zetten is. Geeft onderzoeken in opdracht, vraagt vergunning aan, zoekt exploitanten. Doel: 2000 arbeidsplaatsen. Deelnemers: Kreis Kleve (52%), gemeente Weeze (48%), en voor 500 DM: 5MDN Arnhem, Eur. Logistics Center Venlo, Havens Duisburg en Emmerich, Kreis Wesel, IHK Niederrhein. Directeur is Reinhard Gillissen, Wirtschaftsförderer van de Kreis Kleve. Voorzitter RvB Albert Holzhauer, SPD politicus K.Kleve.
Onderzoeken uitgevoerd door A.Andersen (1e fase) en Dorsch (2e fase), à DM 900.000 (subsidie NRW, EG conversiegelden), die tot conclusie komen dat vliegveld + bijbehorende bedrijvigheid (in ruimste zin) meeste kans op arbeidsplaatsen biedt. Dorsch geeft ook beschrijving van ontwikkeling (aantal vluchten, type vliegtuigen, aanwas bedrijven) tot 2015.
Weeze:
Kleine gemeente tussen Goch en Kevelaer, waarvoor het effect van het vertrek van de Engelsen groot is (koopkrachtverlies, lege huizen). Eerder getroffen door sluiting hout-industrie. Had bij de vorming van de FN CDU meerderheid die voor civiele plannen was, inmiddels vervangen door SPD/UWG college. Burgemeester Barbara Naus (SPD), heeft zich inmiddels bij civiel gebruik neergelegd, is wel tegen nachtvluchten.
UWG = Unabhängiche Wähler Gemeinschaft (lokale partij), tegenstander civiel gebruik L., die nu via gemeente ook in de RvB FN zit.
Kreis Kleve:
Loopt van Emmerich t/m Straelen, grenst aan Gelderland en Limburg. Deel van Bezirk Düsseldorf, Nordrhein-Westfalen (NRW). CDU/SPD meerderheid in Kreistag, beide voorstander van civiel gebruik L. Tegen zijn de Grünen. In de Kreis Kleve heeft verder alleen Kevelaer zich tegen de luchtvaartplannen uitgesproken.
Kleef zoekt voor de FN steun bij Gelderland i.h.b. i.v.m. ontwikkelingen containeroverslag, Betuwelijn, etc. Bij de keus tussen Brüggen-Elmpt en Laarbruch als burgervliegveld heeft L. de voorkeur gekregen omdat het het verst van de vliegvelden M.-Gladbach, MAA, Düsseldorf, etc. ligt, en het dichtst bij het KAN, waarvan veel verwacht wordt op transportgebied.
Gelderland:
CvK Kamminga en GS lid Doesburg (PvdA) zijn voorstanders. Een rapport van de TU Delft daarentegen dat L. alleen betekenis heeft voor Gelderland als het een behoorlijke zegt (qua frequentie, bestemmingen) luchthaven is, en als bedrijvigheid zich instelt. In de omvang zoals het nu voorgesteld wordt is Gelderland meer gebaat met de hoge-snelheidslijn dan met een vliegveld. Als 'zakenvliegveld' is Laarbruch van geen belang voor Gelderland. De provincie overlegt nog met Limburg over een 'officieel' gezamenlijk standpunt betreffende Laarbruch.
Tegenstanders:
Verzet komt er aan Kleefse zijde voornamelijk van (veel) burgers uit Weeze en Kevelaer, en van de Grünen en de UWG als partijen. In NRW zijn er ook SPD politici die niets in de plannen zien. In Nederland is uiteraard de gemeente Bergen tegen. Onder de bevolking is een Platform Geluidhinder Vliegveld Laarbruch werkzaam. Dit heeft zich, met een groot aantal organisaties en partijen in de regio Venlo-Nijmegen en met de Duitse groepen verenigd in het Regioverband Stop(p) Laarbruch (coördinator: Toine van Bergen, 024-3452585)
Gevolgen voor de gemeente Bergen:
De woningbouw in Nieuw Bergen en Siebengewald is al jarenlang belemmerd door de zonering van Laarbruch. De zogenoemde "contouren" bepalen dat nauwelijks woningbouw mogelijk is (alleen inbreien is nog mogelijk), de bouw van een woon-zorg-complex in Nieuw Bergen loopt op een muur van juridische belemmeringen.
Ook het Nationaal Park "De Hamert" zal ernstige milieu-schade ondervinden van Laarbruch. Door de uitbreiding ervan in noordelijke richting (tot aan de verbindingsweg Nieuw Bergen-Siebengewald) zijn alle vliegbewegingen over Nederlands grondgebied per definitie vliegbewegingen boven het aangrenzende Nationaal Park.
Speerpunt van werkgelegenheid in Bergen beoogt te zijn de toeristische en recreatieve ontwikkeling van de gemeente. Het behoeft geen betoog dat voor recreëren onder een aanvliegroute weinig animo bestaat.
De Recron (samenwerkingsverband van ondernemers in de toeristisch-recreatieve sector) heeft zich onlangs ook publiekelijk uitgesproken tegen de plannen van FN: deze benadelen in ernstige mate de werkgelegenheid in de sector, in de gehele regio. De aantallen verblijfsrecreanten op campings en in vakantiehuisjes-accommodaties zullen nadelig beïnvloed worden, er komen minder fietsende en wandelende recreanten, watersporters, bezoekers van dag-attracties, etc. Waar juist op dit moment het belang van de gezamenlijkheid wordt onderkend (ontwikkelingen in regionaal VVV-verband in Noord-Limburg) moet de regio zich ook kunnen verenigen als bedreigingen van buiten zich aandienen. De rust en ruimte van de groene regio komen ernstig in het gedrang, indien de plannen van FN werkelijkheid worden.
Gevolgen voor omliggende gemeenten:
Het lawaai in de gemeente Bergen is in de loop der jaren afgenomen. De plannen van de FN betekenen een uitbreiding van het vliegverkeer naar een kleine 50.000 vluchten per jaar, inclusief een 'beperkt' aantal nachtvluchten. Gezien het type vliegtuigen dat gebruik zou moeten gaan maken van het vliegveld, lijkt afbuigen (wat de Engelsen doen) niet mogelijk.
Bovendien zullen die toestellen door hun gewicht een veel langere stijg/daalweg nodig hebben, waardoor niet alleen de bewoners van dichtbij gelegen woonkernen, maar ook die van andere gemeenten veel lawaaioverlast te verduren zullen krijgen, ook 's-nachts. Of daarbij ook in die gemeenten woningbouwbelangen worden geraakt, kunnen wij vanuit Bergen niet goed overzien.
Procedure:
De FN heeft een algemene vergunningaanvraag ingediend, ondersteund door een twaalftal rapporten. Deze zullen wsch. in de herfst ter inzage gelegd worden, ook in Bergen. Voor een aansluitend gebruik is geen wijziging van het bestemmingsplan en geen mer nodig. Alleen particulieren (huis- en grondeigenaren) die schade verwachten kunnen bezwaar maken; overheden moeten ingelicht en 'gehoord' worden. FN zegt te starten met een kortere baan, kleine toestellen en weinig nachtvluchten, maar dit is geen beperking die in de aanvraag opgenomen is. Een exploitant is hieraan niet gehouden. Anderzijds kunnen zowel de Duitse als de Nederlandse overheid nachtvluchten verbieden.
Procedure in Nederland:
Aan Nederlandse kant moet er toestemming gegeven worden voor het overvliegen van Nederlands gebied, en moet de geluidzonering wettelijk (amvb) vastgesteld worden. Er is sprake van dat de Duitse regering snel een verdrag wil. Minister Jorritsma huldigt tot nu toe het standpunt dat de geluidoverlast zeker niet mag toenemen, en dat nachtvluchten ongewenst zijn. Een belangrijke vraag hierbij is: niet toenemen ten opzichte van welk tijdstip?
De huidige zonering, waar Bergen zo snel mogelijk van af wil, dateert van het begin van de jaren tachtig. De huidige geluidbelasting is daar nog maar een fractie van, door andere toestellen en minder vluchten. Een aanpassing van de zonering staat al langer op stapel, maar is nog niet gerealiseerd.
In het verleden heeft ook het ministerie van Defensie (luchtmacht) zich tegen civiele vliegtuigen op Laarbruch uitgesproken, i.v.m. de zone die vrij moet blijven voor Volkel.
In april j.l. is in het kader van de discussie over regionale vliegvelden in de Tweede Kamer een motie ingediend door GroenLinks, met als strekking niet mee te werken aan de FN-plannen. De motie, met CDA, GrL, SP, D66, SGP en RPF vóór.
Een geluidrapport voor het Nederlandse gebied (door bureau Peutz, Mook) is inmiddels bekend geworden, met uiterst kleine geluidcontouren, verkregen door de grotere toestellen met een onwaarschijnlijk scherpe bocht te laten opstijgen. Landingen vanuit het westen vinden wel in rechte lijn plaats (onder 3 graden vanaf 18 km, ~Oploo). Deze bescheiden voorstelling lijkt vooral bedoeld om nu de weerstand tegen het project weg te nemen. De ambities van de initiatiefnemers wijzen echter in een andere richting.
Alternatieven:
Officieel zijn de arbeidsplaatsen het belangrijkste argument vóór voortzetting van Laarbruch. Er wordt uitgegaan van 2000 banen, en volgens Dorsch en A.Andersen zijn die met andere bestemmingen (recreatie, tuinbouw) niet te halen. Een bedrijventerrein zonder vliegveld zou door NRW niet toegestaan worden.
Dit roept een aantal vragen op: levert een vliegveld wel zoveel op (er zijn voorbeelden van het tegendeel), en is er voor banen per se een vliegveld nodig? Zijn de alternatieven wel serieus onderzocht?
Aan Nederlandse zijde is de organisatie van recreatieondernemers Recron in gesprek met investeerders die op zoek zijn naar een gebied als Laarbruch en die op langere termijn een aantal arbeidsplaatsen in dezelfde orde van grootte denken te kunnen halen.
Tekst: Hens Borkent, secr. Platform Geluidhinder Vliegveld Laarbruch, 0485-441497, opgesteld voor een overleg van regionale raadsfracties, op 18 juni 1998.