Van Platform Geluidhinder Vliegveld Laarbruch, 29 januari 1998.

Brief aan de leden van de Commissies Verkeer en Waterstaat, Economische Aangelegenheden en Algemene Zaken van de provincie Gelderland

Betreft: Toekomst Vliegveld Laarbruch

Geachte Commissieleden,

In het 'Platform Laarbruch' zijn instanties en personen uit de gemeente Bergen (Lb) verenigd die zich inzetten voor vermindering van de lawaai-overlast veroorzaakt door dit (zeer) naburige vliegveld. De werkzaamheden betroffen in het verleden voornamelijk het verzamelen en doorgeven van klachten over het gedrag van de militaire vliegers. De laatste jaren is daarvoor in de plaats gekomen het volgen van de toekomstplannen, zoals die ontwikkeld worden door de Kreis Kleve.

Aan de web site van de provincie Gelderland ontlenen wij de informatie dat u in februari een bezoek gaat brengen aan Laarbruch. Ervan uitgaande dat u bij die gelegenheid alle argumenten van de Kreis Kleve vóór voortzetting van Laarbruch als vrachtvliegveld te horen krijgt, nemen wij hierbij de vrijheid enkele aspecten toe te lichten vanuit een ander perspectief dan vanuit Kleef of Arnhem. Wij beschouwen ons in de gemeente Bergen, recht voor de startbaan op korte afstand, ook als direct betrokkenen bij deze zaak.

Na beëindiging van de militaire functie lijkt het voor de hand te liggen Laarbruch als burger-vliegveld voort te zetten. Anderzijds, als er geen vliegveld gelegen had was niemand op het idee gekomen er in Weeze een in te richten. Met andere woorden: de behoefte aan het vliegveld op die plaats is er volstrekt niet. Voor Duitsland/NRW ligt het in een uithoek, te ver van echte probleemgebieden als Duisburg. Vandaar dat de Kreis Kleve zich richting Arnhem (en Venlo) gewend heeft om steun te verwerven.

Tot dat moment werd ook in Gelderland de behoefte niet gevoeld: het Masterplan Vervoer van het KAN bijvoorbeeld bevatte alleen een passage over een zakenvliegveld.

Nu Laarbruch min of meer gratis aangeboden wordt lijkt Gelderland het wel een interessant idee te vinden. Niet in de laatste plaats omdat zowel het zakelijke risico als de overlast bij anderen ligt. Want een eenvoudig vrachtvliegveld (één baan, geschikt voor niet al te zware toestellen) is, net als elk ander regionaal vliegveld, een niet-rendabele onderneming.

Er wordt nu gesproken over 40.000 vluchten als streefgetal, waarvan 'enkele' gedurende de nacht. Zelfs dat aantal, hoewel een veelvoud van het huidige gebruik, is onder de grens van wat als noodzakelijk wordt beschouwd om quitte te spelen.

In deze branch is het sleutelwoord nachtvluchten: dáár is behoefte aan, daarmee is winst te behalen. De initiatiefnemers zien echter wel in dat toestemming daarvoor in dit stadium uitgesloten is, gezien de ligging van het vliegveld ten opzichte van de omliggende plaatsen, waaronder Bergen.

Wat wij vrezen is dat met Gelderse hulp een vliegveld in het leven geroepen wordt dat, net als bijvoorbeeld Beek in Zuid-Limburg, een kwakkelend bestaan zal leiden. Een vliegveld dat vervolgens levensvatbaar gemaakt moet worden door een grote transportfirma (integrator) aan te trekken. In een interview met een Nederlands transportblad heeft projectleider de heer Gillissen een duidelijke sollicitatie uitgesproken in die richting. In de voorlopige tekeningen is er ruimte voor gereserveerd.

De roep om nachtvluchten in ruil voor arbeidsplaatsen zal dan voor politici onweerstaanbaar zijn en er ontstaat een voor Bergen en wijde omgeving onaanvaardbare situatie.

In tegenstelling tot wat de initiatiefnemer stelt zullen vrachtvliegtuigen noodzakelijkerwijs méér overlast veroorzaken dan de militaire toestellen. Dit hangt direct samen met de geringe wendbaarheid van grote machines en de kleinere stijgingshoek. Als we de cijfers van Schiphol vertalen naar de Bergense situatie (op 5 km afstand in het verlengde van baan) komen we op geluidniveaus die de huidige contouren ver overstijgen, en deze bovendien in ongunstige zin verleggen, d.w.z dat ze de gehele bebouwde kom van Nieuw Bergen gaan omvatten. Zelfs verder weg gelegen plaatsen als Venray, Boxmeer en Gennep zullen met geluidoverlast te maken krijgen.

De huidige zonering is gebaseerd op een route in de vorm van een haarspeldbocht: binnen 5 km worden in westelijke (Nederlandse) richting opstijgende straaljagers verondersteld in eerst noordelijke, dan oostelijke richting terug te draaien. Hiermee is voorkomen dat het woningbestand van heel Nieuw Bergen geisoleerd zou moeten worden. (Instrumentlandingen vinden wel in rechte lijn plaats, zodat de inwoners alsnog hun deel van het lawaai krijgen.)

Met 40.000 vrachtvluchten zal de situatie sterk verslechteren. Het is met een blik op de kaart niet moeilijk in te zien dat de suggestie van de heer Gillissen, als zouden vrachttoestellen het dorp kunnen ontwijken, als misleidend en wishful thinking gekwalificeerd moeten worden. De huidige oefeningen met AWACS toestellen geven ons een realistischer beeld. Door gebrek aan informatie is nog niet te zeggen welke andere plaatsen eveneens getroffen zullen worden (Venray, Boxmeer?), maar de isolatiekosten zouden gigantisch zijn.

Beter is het de realiteit nu onder ogen te zien en de economische activiteiten op het terrein te richten op niet-luchtvaart-gebonden ondernemingen. Het terrein biedt daarvoor voldoende kansen. Er zijn in Duitsland diverse voorbeelden van geslaagde conversies van luchtvaart- naar gewoon bedrijventerrein.

De regio Arnhem-Nijmegen moet kunnen overleven met vier van de vijf vervoers-'modaliteiten'; streven naar compleetheid is geen doel op zich.

Met deze brief hopen wij tevens enkele uitspraken van uw gedeputeerde Doesburg en project-leider Gillissen weerlegd te hebben, zoals die vorige week gedaan zijn in het TV programma Gelderland Magazine:

Hieronder is de ligging van de landingsbaan weergegeven, met een ruwe aanduiding van enkele geluidzones.

- beeldmateriaal -

Wij hopen dat u, naast het bezoek aan de Kreis Kleve en de Flughafen Niederrhein, ook tijd vindt om andere betrokkenen in deze zaak te horen. Mocht u dat op prijs stellen, dan zijn we gaarne bereid onze standpunten in een vergadering te Arnhem toe te lichten.

Hoogachtend,

Dr. J.H. Borkent

R. Toonen

Stichting Platform Vliegveld Laarbruch